Η ΧΙΟΣ

image

Η Χίος είναι το 5ο μεγαλύτερο νησί στην Ελλάδα το οποίο κατοικείται από την Νεολιθική Εποχή. Είναι γνωστή για την ναυτική παράδοση χάρη στην γεωγραφική της θέση. Από τον 7ο αιώνα π.χ. μέχρι τον 4ο αιώνα π.χ. ήταν στο άνθος της δύναμης και της ευημερίας της.

Σύμφωνα με ανασκαφές που έχουν πραγματοποιηθεί σε διάφορα μέρη του νησιού, η Χίος ήταν κατοικήσιμη από το 6000 και το 2000 π.χ. (νεολιθική περίοδος και εποχή του χαλκού). Κατά την παράδοση, ο πρώτος κάτοικος και βασιλιάς του νησιού ήταν ο
Οινοπίων, γιος του Διόνυσου και της Αριάδνης. Το όνομα της Χίου πιθανόν προέρχεται από την κόρη του Οινοπίωνα, Χιόνη. Μία άλλη θεωρία θέλει το όνομα να προέρχεται από το χιόνι που σύμφωνα με το μύθο έπεφτε στο νησί όταν γεννήθηκε ο Χίος, γιος του Ποσειδώνα. Στο νησί κατά καιρούς δόθηκαν και άλλα ονόματα, όπως Πιτυούσα, Αιθαλία, Oφιούσα, Μακρίς και Μαυρονήσι.

Σταδιακά, το νησί εξελίχθηκε σε ένα από τα μεγαλύτερα σημεία εξαγωγής κρασιού, τον επονομαζόμενο Αριούσιο οίνο, που ήταν
ένα από τα πιο ακριβά κρασιά της Ελλάδας.

Επακόλουθο των ευνοϊκών συνθηκών ήταν η άνθηση των γραμμάτων και των τεχνών. Είναι γενικά αποδεκτό ότι ο Όμηρος καταγόταν από τη Χίο και έζησε σε αυτήν τον 8ο αιώνα π.Χ.. Ακόμη, δημιουργήθηκε η περίφημη Σχολή Γλυπτικής της Χίου από την οποία αποφοίτησαν ονομαστοί γλύπτες του 5ου και του 6ου αιώνα π.Χ.

Οι Χιώτες παρουσίασαν μεγάλη πρόοδο στην ναυτιλία, το εμπόριο και την παραγωγή κρασιού. Ο Θουκυδίδης χαρακτηρίζει τους Χιώτες ως τους πλουσιοτάτους των Ελλήνων και επαινεί την ευνομία του νησιού.

Μετά την πτώση της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας και την εξάπλωση του Χριστιανισμού, η Χίος παρέμεινε υπό την διακυβέρνηση της
Βυζαντινής Αυτοκρατορίας(4ος αιώνας-1346). Τότε αναγνωρίστηκε η σημαντική στρατηγική θέση του νησιού και ξεκίνησε η οχύρωση της και η κατασκευή του Κάστρου της Χίου (11ος αιώνας) . Κατά την διάρκεια της Βυζαντινής περιόδου κατασκευάστηκε επίσης το μοναστήρι της Νέας Μονής. Η Νέα Μονή είναι γνωστή για τα ψηφιδωτά της και έχει χαρακτηριστεί από την Unesco σαν παγκόσμιο μνημείο της Πολιτιστικής Κληρονομιάς.

Τον 14ο αιώνα, μετά την 4η Σταυροφορία, η Χίος καταλήφθηκε αρχικά από τους Βενετούς κι έπειτα από τους Γενουάτες, μια
ανερχόμενη δύναμη. Για δύο αιώνες, το νησί γνώρισε μεγάλη άνθιση. Οι Γενουάτες, αν και καταπίεζαν τους ντόπιους, οργάνωσαν το εμπόριο μαστίχας και έφεραν στη Χίο τη καλλιέργεια εσπεριδοειδών. Ήταν εκείνο το διάστημα όπου χτίστηκαν τα περισσότερα από τα περίφημα χωριά - κάστρα, οι βίγλες και άλλα οχυρωματικά έργα που μέχρι και σήμερα προσδίδουν στο νησί ξεχωριστό ταμπεραμέντο. Τότε επισκέφτηκε και την Χίο, όπου και διέμεινε για δύο έτη ο Χριστόφορος Κολόμβος (υπάρχει υπόμνημα στην οποία αναφέρεται ότι ήταν Χιώτης) αναζητώντας έμπειρους ναυτικούς και χάρτες καθώς ετοιμαζόταν για το μακρύ ταξίδι του.

Μετά τους Γενουάτες οι Τούρκοι εισέβαλαν το 1566, οπότε και πέρασε υπό την κατοχή τους. Η Τουρκική κατοχή στο νησί διήρκησε 350 χρόνια (1566-1912), αλλά οι νησιώτες καταφέρνουν και κρατούν κάποια προνόμιά, χάρη στη παραγωγή μαστίχας.

Κατά την διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης, μετά από μια εξέγερση το 1822, έγινε η μεγάλη σφαγή της Χίου. Ο τουρκικός
στόλος και στρατός έκαιγε και κατέστρεφε τα πάντα επι 2 εβδομάδες. Γνωστοί καλλιτέχνες, όπως ο Ευγένιος Ντελακρουά και ο Βίκτωρ Ουγκώ εμπνεύστηκαν και απαθανάτισαν με την τέχνη τους τις μαρτυρικές στιγμές του ολοκαυτώματος.

Η οικονομική και πολιτιστική παράδοση του τόπου διακόπτεται απότομα από τον μεγάλο καταστρεπτικό σεισμό, τον Μάρτη του
1881, ο οποίος ερημώνει ξανά το νησί. Τελικά η Χίος απελευθερώνεται το 1912 και έγινε κομμάτι της ανεξάρτητης Ελλάδας.

Κατά το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο οι Χιώτες πολέμησαν κατά των Γερμανών ενώ το νησί απελευθερώθηκε μαζί με την υπόλοιπη Ελλάδα το 1944.

Σήμερα το νησί έχει πληθυσμό περίπου 50.000 κατοίκους, από τους οποίους οι μισοί ζουν στο κέντρο της πόλης.

Ημερομηνία δημοσίευσης : 11/07/2013
 
επιστροφή